زیست شناسی دهم تجربی
فصل دوم: گوارش و جذب مواد
خود را بیازمایید:
1- در ارتباط با همۀ ملکول هایی که در دنیای غیرزنده دیده نمی شوند، کدام گزاره صحیح است؟
الف) سرعت انجام واکنش های شیمیایی را در بدن جانداران افزایش میدهند.
ب) در ساختار حداقل یک لایۀ غشای یاخته های جانوری دیده میشوند.
ج) توسط آنزیمهای گوارشی ترشح شده در معده قابل تجزیه هستند.
د) حاوی حداقل سه عنصر کربن، هیدروژن و اکسیژن هستند.
2- ویژگی مشترک هر مایعی در بدن ملخ که در مجاورت با تمامی یاخته های زنده قرار می گیرد، در کدام گزینه بطور صحیح بیان شده است؟
الف) در داخل رگها جریان دارد.
ب) حاوی مواد مغذی مورد نیاز یاخته های بدن است.
ج) بصورت آزادانه در فشای بین تمام یاخته ها حرکت میکند.
د) در مجاورت با یاخته های لوله های منشعب تنفسی قرار دارد.
3- چند مورد، معرف یاخته ای در دیوارۀ حبابک است که زوائد ریزی به فضای درونی کیسه های حبابکی ایجاد می کند؟
الف) ترشح عامل سطح فعال به سطح داخلی حبابک ها و نایژکهای مبادله ای
ب) احاطۀ منافذ موجود بین حبابکهای مجاورهم در کیسه های حبابکی
ج) داشتن ظاهر آمیبی شکل و توانایی حرکت به سمت عوامل بیگانه
د) عدم تماس مستقیم با یاخته های پوششی هم نوع در دیواره
1) 1 2) 2 3) 3 4)4
4- کدام گزینه برای کامل کردن عبارت زیر مناسب است؟
« هر یک از روشهای عبور مواد در عرض غشای نوعی یاختۀ هسته دار که فقط .............. امکان پذیر هستند، به طور حتم ...............»
الف) با هیدرولیز ملکولهای پرانرژی- با افزایش اختلاف غلظت یونها در دو سوی غشاء با شدت کمتری انجام میشود
ب) به منظور عبور درشت ملکولهای زیستی- در پی تغییر در تعداد اجزای سازندۀ غشای یاخته صورت می گیرند
ج) هم جهت با شیب غلظت مادۀ منتقل شونده- مستقل از پروتئین های ناقل غشایی در عرض غشا انجام می گیرند
د) با تغییر وضعیت قرارگیری پروتئین های غشایی- به بیشتر شدن شیب غلظت ماده در ظرفیت غشا می انجامند
5- کدام گزینه، عبارت زیر را به درستی کامل می نماید؟
« در لولۀ گوارش پرندۀ دانه خوار، هر اندامی که در حد فاصل بین دو اندامِ .......... از خود قرار دارد، بطور حتم ..............»
الف) قطورتر- در لولۀ گوارش ملخ برخلاف گاو قابل مشاهده است.
ب)باریکتر- در سطح جلویی تری نسبت به کبد واقع شده است.
ج) باریکتر- در بخش پایینی تری نسبت به چشم جانور قرار دارد.
د) قطورتر- طول کمتری نسبت به مجرای اتصال کبد به روده دارد
6- کدام گزینه، عبارت زیر را به درستی کامل می نماید؟
«در دستگاه گوارش یک انسان سالم و بالغ، نوعی غدۀ بزرگ بزاقی که در نزدیکی .................. واقع شده است، .................... »
الف) چین خوردگی مخاط حنجره – دارای اندازۀ بزرگتری نسبت به سایر غدد بزاقی می باشد.
ب) ساختار گوش – در بخش بالایی خود دارای اندازۀ بزرگتری نسبت به بخش پایینی میباشد.
ج) محل اتصال زبان و استخوان فک پایین – گلیکولیپیدی با توانایی جذب آب فراوان را ترشح میکند.
د) مرکز تنفسی پل مغزی – مجرای خود را از سطح زیرین ماهیچۀ دارای یاخته های استوانه ای عبور میدهد.
7- چند مورد، معرفِ افزایش ارتفاع موج دم نگارۀ ثبت شده توسط یک مرد سالم و بالغ میباشد؟
الف) کاهش فشار مایع موجود در بین دو لایۀ پردۀ جنب به کمترین میزان خود
ب) افزایش مصرف ATP در ماهیچه های بین دنده ای نزدیکتر به قلب
ج) صادر شدن پیام عصبی از مرکز تنفسی پایینی تر در ساختار مغز فرد
د) کاهش فاصلۀ بین بزرگترین ماهیچۀ تنفسی و اندام ترشح کنندۀ سکرتین
1) 1 2)2 3) 3 4) 4
8- چند مورد، تکمیل کنندۀ مناسبی برای عبارت مقابل است؟ «در علم زیست شناسی، هیچ گاه امکان ندارد که بتوان ................ »
الف) از بیماریهای ارثی پیشگیری و یا آنها را درمان کرد.
ب) سوختهای زیستی مانند الکل را جانشین مواد نفتی نمود
ج) گیاهانی با توانایی تولیدکنندگی بیشتر در زمان کمتر پرورش داد.
د) یاخته های سرطانی را در مراحل اولیۀ سرطانی شدن شناسایی کرد.
1) 1 2) 2 3) 3 4) صفر
9- با توجه به مطالب کتاب درسی و با توجه به انواع روش های تنفسی اصلی در جاندارانی که واجد کلسترول درغشای یاخته های خود هستند، به طور معمول کدام مورد زیر درست است؟
الف) جانداری که با حرکتی شبیه قورت دادن، هوا را به درون ششها می راند، بلافاصله بعد از تولد این سازوکار را انجام می دهد.
ب) جانداری که با بلعیدن سنگریزه ها فرایند آسیاب کردن غذا را تسهیل می کند، دارای ۹ جفت کیسۀ هوادار در بدن خود است.
ج) جانداری که واجد پیش معدۀ دندانه دار در لولۀ گوارش خود است، بن بستهای قطور نایدیسی را در کنار همۀ یاخته های بدن قرار می دهد.
د) جاندار بالغی که تبادل گاز در طرفین تیغه های آبششی آن بسیار کارآمد است، می تواند بیش از یک باله در سطح پشتی بدن خود داشته باشد.
10-کدام گزینه، عبارت زیر را به طور مناسب پر می کند؟
«به طور معمول، در نوعی یاختۀ جانوvی، هر دو نوع ساختارِ ................ بوده و فقط یکی از آنها .............. می باشد. »
الف) هسته و راکیزه، دارای چهار لایۀ فسفولیپیدی – در بزرگترین یاخته های برون ریز غدد معده قابل مشاهده
ب) دستگاه گلژی و شبکۀ آندوپلاسمی زبر، با ریزکیسه ها در ارتباط – دارای کیسه های متعدد و جدا از یکدیگر
ج) میانک و راکیزه، در مجاورت شبکۀ آندوپلاسمی زبر قابل مشاهده – در فرایند تقسیم یاخته ای دارای نقش
د) رناتن و شبکۀ آندوپلاسمی زبر، دارای توانایی تماس با هسته – در ساخت مولکولهای واجد نیتروژن مؤثر
11- با توجه به بخش هایی از رودۀ باریک و بزرگ که در سمت راست بدن انسان قرار دارند، کدام گزینه برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟
«در لولۀ گوارش انسان، روده ای که ......................... رودۀ دیگر، ...................... »
الف) با نوعی اندام لنفی ارتباط مستقیم دارد، نسبت به – خون خود را با تعداد سیاهرگهای بیشتری وارد سیاهرگ باب می کند.
ب) دارای چین خوردگی میکروسکوپی در دیواره است، همانند - به کمک لایۀ متصل به صفاق، حرکات کرمی ایجاد می کند.
ج) پیچ خوردگی بیشتری دارد، برخلاف – می تواند نوعی مادۀ ذخیره شونده در کبد را جذب کند.
د) در ابتدای خود بنداره دارد، نسبت به – مواد را در جهات بیشتری هدایت می کند.
12- با توجه به هر ماهیچۀ تنفسی دارای تماس با پرده های جنب اطراف شش ها، کدام مورد به نادرستی بیان شده است؟
الف) همگی در هنگام تنفس غیرارادی از مرکز تنفسی موجود در بخش بزرگتر مغز، پیام عصبی دریافت نمی کنند.
ب) همگی برای ورود یا خروج کامل ظرفیت حیاتی به دستگاه تنفسی باید از بصل النخاع پیام عصبی دریافت کنند.
ج) برخی از آنها با انقباض خود موجب حرکت فراوان ترین استخوان های ناحیۀ قفسۀ سینه به سمت پایین می شوند.
د) برخی از آنها در پی انقباض، طی تنفس عمیق موجب مثبت تر شدن فشار هوای بین دو لایۀ پردۀ جنب می شوند.
13-گزارۀ مناسب برای تکمیل عبارت کدام مورد است؟ «در پی .................. در یک فرد بالغ .................. قابل انتظار نیست. »
الف) برداشتن قسمتی از اندام کیسه ای شکل لولۀ گوارش با جراحی – افزایش ترشحات درون ریز توسط همان اندام
ب) تخریب یاخته های کروی و زائده دار غدۀ معده – افزایش شکل فعال نوعی آنزیم موثر در شروع گوارش شیمیایی پروتئین ها
ج) اختلال در فعالیت بالاترین غدۀ موثر در گوارش غذا – افزایش فعالیت گروهی از عوامل بیگانه در بخش کیسه ای شکل لولۀ گوارش
د) تخریب چین خوردگی های غشای یاخته های پوششی رودۀ کوچک – کاهش تولید گروهی از درشت مولکولها در بزرگترین غدۀ گوارشی
14-مطابق با مطالب کتاب درسی، کدام عبارت دربارۀ ساختار مهم ترین و محوری ترین عضو دستگاه گردش مواد بدن انسان درست است؟
الف) وجود بافت پیوندی و ماهیچه ای در ساختمان عوامل یک طرفه کنندۀ جریان خون، میتواند موجب افزایش استحکام این اجزا شود.
ب) وجود دیوارۀ میانی حفرات چهارگانۀ آن به صورت ناقص، نمی تواند در برهم خوردن نظم صداهای طبیعی این عضو نقشی داشته باشد.
ج)عدم وجود صفحات در هم رفته میان اجزای ساختاری و عملکردی این بخش، نمی تواند موجب ایجاد اختلال در انقباض و استراحت آن شود.
د) عدم وجود دسته تارهای اختصاصی ای که در هر انتهای خود به مرکز گره مانند ختم می شوند، می تواند بر انقباض برخی حفرات بی تأثیر باشد.
15- در ارتباط با ساختار های دخیل در افزایش کارایی دستگاه تنفس در پرندگان، کدام گزینه به درستی بیان شده است؟
الف) همه کیسه های هوادار مجاور محل اصلی مبادله گا زها ، در محل دوشاخه شدن نای قرار دارند.
ب) همه کیسه های هوادار مجاور انشعابات نای ، به صورت جفت ، کارایی تنفسی را افزایش می دهند.
ج) فقط برخی از کیسه های هوادار مجاور مجرای نای، در دیواره جلویی خود ، چین خوردگی هایی دارند.
د) فقط برخی از کیسه های هوادار مجاور شش حجیم تر، بر روی یکی از دو شاخه انشعاب نای قرار دارند.
16- کدام مورد، برای تکمیل عبارت زیر، مناسب است؟
«به طور معمول، .......... یاخته های یک غدۀ موجود در طویل ترین بخش لولۀ گوارش، ........»
الف) کم تعدادترین – یاخته های ریزپرزداری هستند که می توانند چسبیده به یاخته های مشابه خود قرار گیرند.
ب) فراوا نترین – یاخته هایی استوانه ای شکل و یک هست های هستند که در چند لایه سازمان می یابند.
ج) همۀ– قادر به تولید مولکول های کربن داری هستند که وارد جریان خون می شوند.
د) همۀ– به ترشح مادۀ مخاطی در فضای درونی لولۀ گوارش می پردازند.
17- مطابق با مطلب کتاب درسی، یکی از سرخرگ های کرونری به دو شاخه منشعب می شود و یکی از شاخه های آن بلافاصله درمجاورت نوعی دریچۀ قلبی قرار میگیرد. کدام ویژگی دربارۀ این دریچۀ قلبی، صادق است؟
الف) در ساختار خود ماهیچه ندارد و فقط از چین خوردن بافت پوششی ایجاد می شود.
ب) دارای سه قطعه است و بسته شدن آن صدای واضح و کوتاهتر قلب را ایجاد می کند.
ج) از دو قطعۀ آویخته تشکیل شده است و بین حفرات قلبی حاوی خون روشن قرار دارد.
د) در حالت ایستاده، نسبت به کوچکترین دریچۀ قلب در سطح پایین تری مشاهده می شود.
18- با توجه به لیپیدهای مطرح شده در کتاب درسی، کدام دو مورد برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟
«در انسان، هر لیپیدی که .................. دارد، .................. مشاهده می شود. »
الف) بیش از دو اسید چرب - درانواع متفاوتی
ب) ساختاری رشته ای - در ترکیب ترشح شده از کیسۀ صفرا
ج) نقش مهمی در ذخیرۀ انرژی - میزان آن در برگۀ آزمایش خون
د( گلیسرول کروی شکل- به عنوان فراوان ترین لیپیدهای رژیم غذایی
1) الف و ج 2) ب و د 3) الف و ب 4) ج و د
19- چند مورد، در ارتباط با فردی بالغ که میزان لیپوپروتئین های کم چگال موجود در خون آن زیاد است میتواند صحیح باشد؟
الف) شاخص تودۀ بدنی آن بین 25 تا 30 است. ب) تحت تأثیرتبلیغات و فشار اجتماعی قرارگرفته است.
ج) ایجاد وضعیت این فرد به ژنها مرتبط است. د) احتمال ابتلا به بیماری کبد چرب در وی افزایش یافته است.
1 )1 2 )2 3 )3 4 )4
20- کدام گزینه، در ارتباط با خدمات زیست شناسی صحیح است؟
الف) خدمات بوم سازگان، به روش های مصرف مواد توسط جانداران وابسته است.
ب) در روش درمانی پزشکی شخصی، از ابتلای فرد به بیماری های مختلف پیشگیری می شود.
ج) در غشای تمامی عوامل زندۀ محیط زندگی گیاهان، حداقل یک نوع لیپید غشایی یافت می شود.
د) تنها با شناخت بشر، تعاملات سودمند و محیط زیست می توان به افزایش محصولات گیاهان کمک کرد.
21- چند مورد، در خصوص حمل گازها در خون صحیح است؟
الف) به دنبال ترکیب دو نوع مادۀ معدنی در بافت خون، ترکیبی با میزان پایداری کمتر تولید می گردد.
ب) به دنبال ورود اکسیژن به گویچۀ قرمز، سرعت نوعی واکنش شیمیایی توسط هموگلوبین افزایش می یابد.
ج) به دنبال افزایش میزان کربن مونواکسید در محیط، جایگاه اتصال کربن دی اکسید به هموگلوبین ها اشغال می شود.
د) به دنبال انجام تنفس یاخته ای، مولکولهای کربن دی اکسید به منظور حمل در خون، حداکثر از 2 غشا عبور می کنند.
1) 1 2) 2 3) 3 4) صفر
22- کدام گزینه، تکمیل کنندۀ مناسبی برای عبارت زیر می باشد؟
«با توجه به لایه های تشکیل دهندۀ قلب یک انسان سالم و بالغ، هر لایه ای از قلب که .............. به طورحتم ................ »
الف) دارای یاخته هایی واجد بیش از یک مرکز تعیین کنندۀ شکل و کار یاخته می باشد - در تماس با مایع حفاظت کننده قلب قرار دارد.
ب) واجد یاخته هایی با ظاهری مشابه یاخته های سازندۀ درونی ترین لایۀ سرخرگ آوران کلیه می باشد – در تماس با خون درون قلب می باشد.
ج) در ساختمان خود دارای یاخته هایی با ظاهری استوانه ای و منشعب می باشد – توسط نوعی بافت پیوندی به یک لایۀ نازک بافت پوششی متصل شده است.
د) در بین یاخته های خود، واجد رشته های پروتئینی می باشد که به فراوانی در بافت پیوندی متراکم مشاهده می شود – در استحکام دریچه های قلبی نقشی ندارد.
23- کدام موارد دربارۀ بنداره های لولۀ گوارش درست هستند؟
الف) بندارۀ ابتدای معده برخلاف بندارۀ انتهای آن در سمتی قرار دارد که کولون پایین رو مشاهده می شود.
ب) بندارۀ داخلی مخرج همانند بندارۀ خارجی آن، با خروج مواد از راست روده به صورت غیرارادی باز می شود.
ج) بندارۀ ابتدای مری برخلاف بندارۀ انتهای آن، از یاخته های استوانه ای شکل چندهسته ای ساخته می شود.
د) بندارۀ انتهای مری برخلاف بندارۀ ابتدای آن، به دنبال عدم انقباض کافی، موجب برگشت اسید به مری میشود.
1) الف و ب 2) ج و د 3) الف و ج 4) ب و د
24- کدام گزینه، عبارت زیر را به طرز درستی تکمیل می کند؟
«در یک انسان سالم و بالغ، نوعی مرکز تنظیم کنندۀ تنفس که ............... از دیگری قرار گرفته است، ................ »
الف) بالاتر – در انقباض عضلات موثر در بروز واکنشهایی که به دنبال ورود ذرات خارجی نامطلوب صورت می گیرد، موثر است.
ب) پایین تر – در هنگام بالارفتن زبان کوچک و پایین آمدن اپیگلوت، توسط نوعی مرکز عصبی در نزدیکی خود، مهار می شود.
ج) پایین تر – تولید صدا توسط تارهای صوتی و واژه سازی به دنبال فعالیت نورون های تشکیل دهندۀ این بخش صورت می گیرد.
د) بالاتر – با ارسال پیا مهای عصبی به نورون های کنترل کنندۀ حرکات عضلات بازدمی، شرایط ایجاد بازدم عمیق را مهیا می کند.
25- کدام گزینه به منظور تکمیل عبارت مناسب است؟
«به طور معمول در بخش هادی دستگاه تنفس انسان، نوعی مجرای تنفسی که ...................... »
الف) در انتهای خود دارای ساختارهای خوشه ای شکل است، یاخته هایی با زوائد سیتوپلاسمی متعدد دارد.
ب) فاقد بافت پیوندی موثر در باز نگهداشتنِ دائمی مجرا است، همواره در سطحی پایین تر از نایژه ها قرار دارد.
ح) بلافاصله از دوشاخ هشدن بزرگترین مجرای تنفسی ایجاد می شود، غضروفهای قطعه قطعه در ابتدایِ خود دارد.
د) طولِ بیشتری نسبت به سایرِ مجاری دارد، توسط غلافِ مشترکی از جنس بافت پیوندی در مجاورت مری مستحکم میشود.
فصل سوم: تبادلات گازی
1- با توجه به اسپیروگرام زیر که متعلق به فردی سالم و بالغ است، کدام گزینه، عبارت زیر را به درستی تکمیل می کند؟
«همزمان با رسم بخشِ................؛ وضعیتِ ............... از نظر انقباض یا استراحت ماهیچه های موثر درتنفس با وضعیتِ .................. دارد.»
C (1 – یاخته های دوکی شکلی که ورود بیشترین حجم تنفسی به شش ها را ممکن می کنند – بیرونی ترین ماهیچۀ بین دنده ای، شباهت
D (2 – بالایی ترین ماهیچۀ تنفسی – ماهیچۀ موثر در جداسازی حفرۀ شکمی از قفسۀ سینه، تفاوت
A (3 – درونی ترین ماهیچه های بین دنده ها – پایین ترین ماهیچۀ موثر در تنفس، تفاوت
B (4 – مهمترین ماهیچۀ تنفسی – بیرونی ترین ماهیچه های بین دنده ها، شباهت
2- کدام مورد، عبارت را به طور نامناسب تکمیل می کند؟ «در ساختار شبکۀ هادی قلب، .................. قرار دارد که .................. است. »
الف) بزر گترین گره، زیر منفذِ سیاهرگی – از جلوی طویل ترین انشعاب سرخرگ متصل به بطن راست عبور کرده و واجد خونی با غلظت کم اکسیژن
ب) دسته تارهای عضلانی تخصص یافتۀ بین دو گره، در دیوارۀ دهلیزی – محل ورود سیاهرگ واجد خون جمع آوری شده از اطراف ماهیچۀ قلب
ج) انتهای بلندترین رشتۀ خروجی از اولین گره، در مجاورت منفذ سیاهرگی – در اطراف مهمترین اندام تنفسی، O2 فراوانی دریافت کرده
د) کوچک ترین گره، در عقب دریچه ای – نسبت به سایر دریچه ها، به استخوان جناغ نزدیک تر بوده و در ایجاد صدای پوم قلب موثر
3 - چند مورد برای تکمیل جملۀ روبه رو مناسب است؟ «بعضی جانداران ..................... »
الف) وضع درونی فضای بین یاخته های خود را در یک محدودۀ مشخص نگه می دارند.
ب) مقداری از انرژی دریافتی از غذا را برای افزایش دمای پیکر خود استفاده می کنند.
ج) در پی افزایش تعداد نوکلئیک اسید دورشته ای خود، می توانند رشد کنند.
د) دستگاههای بدن آنها سطوح مختلفی از سازمان یابی را دارند.
4 (4 3 (3 2 (2 1 (1
4- با توجه به قلب یک انسان بالغ و سالم، کدام گزینه نادرست است؟
الف) حفرۀ دارای بیشترین میزان منفذ، خون روشن را از سمت راست و چپ خود دریافت و به سمت پایین هدایت میکند.
ب) در بین ماهیچه و برون شامۀ قلب، سرخرگ و سیاهرگ کرونری همواره در مجاورت یکدیگر مشاهده میشوند.
ج) ضخیم ترین بخش در لایۀ ماهیچه ای قلب، محل های اتصال به طناب های درون حفرات بزرگ تر قلبی است.
د) دو سرخرگ بزرگ خارج کنندۀ خون از بطن ها، از طریق ساختاری به یکدیگر اتصال دارند.
5- مطابق شکل زیر، چند مورد تکمیل کنندۀ مناسبی برای عبارت محسوب می شوند؟
«در بدن یک انسان سالم و بالغ، رگ خونی .................. به طور مستقیم، به رگ خونی اندامی متصل است که ................. »
الف) الف – در سطحی پایین تر نسبت به مهم ترین ماهیچۀ تنفسی قرار دارد.
ب) ب – نسبت به بزرگ سیاهرگ زیرین، در سطح عقبی تری قابل مشاهده م یباشد.
ج) الف – دارای نوعی سیاهرگ در سطحی جلویی تر از اندام کیسه ای شکل لولۀ گوارش می باشد .
د) ب – مجرای پایینی تر آن، بی کربنات را به طور مستقل به بخش ابتدایی رودۀ باریک وارد میکند.
1)1 2) 2 3) 3 4) صفر
6- کدام مورد، برای تکمیل عبارت نامناسب است؟
«با توجه به مطالب کتاب درسی دربارۀ علم زیست شناسی و خدمات آن، تولید ................. انتظار است. »
الف) جاندارانی با صفات جدید همانند پیشرفتهای سریع علمی، در روشهای موسوم به مهندسی ژنتیک، قابل
ب) سوختهای فسیلی برخلاف سوختهای زیستی، با استفاده از سامانه های منظمی که سطحی از سازمان یابی دارند، دور از
ج) گازوئیل زیستی از دانه های روغنی گیاهان همانند احیای بوم سازگا ن های آسیب دیده، بدون دخالت پژوهشگران علوم تجربی، دور از
د) غذای سالم و کافی برای جمعیت روبه افزایش انسانی برخلاف بررسی زشتی استفاده از سلا ح های زیستی، در محدودۀ علوم تجربی، قابل
7- چند مورد، برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟
«به طور معمول در لولۀ گوارش فردی بالغ، محل آغاز گوارش شیمیایی پروتئین های سفیدۀ تخم مرغ ........... بخش .......... »
الف) برخلاف – قبل ازآن، توسط پردۀ صفاق به هر بخش تولیدکنندۀ گلیکوژن متصل می باشد.
ب) همانند – قبل ازآن، حلقۀ انقباضی را فقط با کمک یاخته های ماهیچه ای تک هسته ای تشکیل میدهد.
ج) همانند – بعد ازآن، فاقد یاخته های ماهیچه ای استوانه ای با جهت گیری مورب در بخش ضخیم دیوارۀ خود است.
د) برخلاف – بعد از آن، چین خوردگی هایی در دیوارۀ خود دارد که با مصرف غذاهای گیاهی حاوی گلوتن دچار تغییر نمی شود.
1 )1 2 )2 3 )3 4 )4
8 - در ارتباط با جمعیت پروانه هایی که یکی از شگفت انگیزترین مهاجرتها را به نمایش می گذارند، کدام گزینه درست است؟
الف) بالهای آنها به رنگ نارنجی همراه با نقاط تیره مشاهده می شود.
ب) هرساله هزاران کیلومتر را از کانادا تا جنوب مکزیک و سپس بلعکس می پیماید.
ج) بیشتر انرژی به دست آورده را برای انجام فعالیتهای زیستی خود استفاده می کنند.
د) به کمک یاخته های عصبی، جهت جایگاه خورشید را تشخیص و به سوی آن پرواز می کنند.
9 - چند مورد برای تکمیل عبارت زیر در رابطه با دستگاه تنفس انسان، مناسب است؟
«به طور معمول هوایی که از ............. خارج می شود، ممکن ........... »
الف) محل ترشح عامل سطح فعال(سورفاکتانت) - است به بخشی کوچک و فاقد ترشحات مخاطی وارد گردد.
ب) بخش هادی دستگاه تنفس- نیست فاقد عامل شیمیایی موثر در تغییر رنگ محلول رقیق برم تیمول بلو باشد.
ج) بخش مبادله ای دستگاه تنفس- نیست در تمام طول مسیر خود با مخاط مژکدار و ترشحات آن تماس داشته باشد.
د) قطورترین مجاری تنفسی- است در ساختارهای خاتمه دهندۀ بخش مبادله ای، به تبادل گازهای تنفسی نپرداخته باشد.
1 )1 2 )2 3 )3 4 )4
10- کدام موارد، عبارت زیر را به طور مناسب تکمیل می کنند؟
«به طور معمول، ............ یاخته های غدۀ معدۀ یک انسان سالم و بالغ، ............... نقش دارد. »
الف) پایین ترین – در تبدیل پروتئازهای معده به پپسین ب) بیشترین – در قلیایی کردن لایۀ ژله ای پوشانندۀ مخاط معده
ج) بالاترین– در تبدیل ذره های غذایی به توده ای لغزنده د) بزرگترین – در تنظیم میزان گویچه های قرمز خون
1) الف و ب 2) ج و د 3) الف و ج 4) ب و د
11- کدام گزینه، عبارت زیر را به طور مناسب کامل می نماید؟
«در یک انسان سالم و بالغ، برون شامۀ قلب ................. پیراشامۀ آن، .................... »
1)در مقایسه با – علاوه بر داشتن قطر کمتر، در فاصلۀ کمتری از استخوان های دندۀ بدن واقع شده است.
2) برخلاف – با نازک ترین لایۀ مؤثر در تشکیل دریچه های یک طرفه کنندۀ جریان خون در قلب، تماس دارد.
3) همانند – ضمن داشتن یاخته های دوکی شکل درون خود، با نوعی مایع کمک کننده به حرکت قلب در تماس است.
4) همانند – با گروهی از یاخته های عمل کننده به صورت یک تودۀ یاخته ای واحد در ساختار قلب، در تماس می باشد.
12- کدام گزینه، برای تکمیل عبارت نامناسب است؟ «به طور معمول در یک فرد سالم، مواد غذایی پس از خروج از بخشی از لولۀ گوارش که ..........، بلافاصله وارد بخش دیگری می شوند که تنها بعضی از .......... »
1) محل شروع حرکات کرمی است – یاخته های ماهیچه ای دیوارۀ آن ظاهری شبیه یاخته های بافت پیوندی متراکم دارند.
2) برداشتن آن موجب ابتلای فرد به کم خونی خطرناکی می شود – اندام های مرتبط با آن قادر به تولید آنزیمهای گوارشی هستند.
3) جایگاه آغاز گوارش شیمیایی ماده ای است که با محلول لوگول شناسایی می شود – راههای منتهی به آن محل گوارش مواد غذایی هستند.
4) در مجاورت مجرای واجد حلقه های غضروفی شبیه به حرف C قرار دارد – یاخته های مخاط آن قادر به تولید ماده ای هستند که وارد خون می شود.
13- کدام عبارت، در خصوص رگ های ویژه ای که تأمین اکسیژن و مواد مغذی قلب را بر عهده دارند، صادق است؟
1) انشعابی از سرخرگ کرونری راست، در مجاورت دریچه ای متشکل از دو قطعۀ آویخته قرار می گیرد.
2) خونرسانی به دیوارۀ بین بطن ها در جلوی قلب توسط انشعابی از سرخرگ کرونری چپ صورت می گیرد.
3) هر یک از سرخر گهای کرونری پس از جدا شدن از آئورت، ابتدا به سه سرخرگ کوچک تر منشعب می شوند.
4) سرخرگ های کرونری پس از رفع نیاز یاخته های قلبی، به صورت سیاهر گهای کرونری به دهلیز راست متصل می شوند.
14- کدام گزینه، عبارت زیر را به طور نادرست کامل می کند؟
«مطابق با متن کتاب درسی، یکی از شرایط ..................... است. »
1) طراحی روش های دارویی و درمانی خاصِ هر فرد، بررسی وضعیت بیمار در کنار به کارگیری اصول پزشکی شخصی
2) افزایش کمیّت و کیفیت غذای انسان، افزایش آگاهی نسبت به روابط جانداران فتوسنتزکننده با زیست کره
3) ارتقای کیفیت زندگی انسان، پایدارکردن نخستین سطح تعامل عوامل زنده و غیرزنده در حیات
4) توضیح ویژگی های سامانه های غیرزنده در علم زیست شناسی، مطالعۀ اجزای سازندۀ آن
15- عبارت بیان شده در کدام گزینه دربارۀ مولکول های زیستی صحیح است؟
1) همۀ مولکول های کربوهیدرات موجود در کبد و ماهیچه، تنها در بدن جانوران ساخته می شوند.
2) همۀ مولکول های لیپیدی سازندۀ غشای پلاسمایی، در ساختار هورمون ها مورد استفاده قرار می گیرند.
3) همۀ مولکول های پروتئینی مؤثر در انقباض ماهیچه تنها میان واحدهای سازندۀ متفاوت، پیوند دارند.
4) همۀ مولکول های نوکلئیک اسیدِ نردبان مانند تنها یک عنصر بیشتر از متنوع ترین مولکول های زیستی دارند.
16- گزارۀ مناسب، برای تکمیل عبارت زیر، کدام گزینه می باشد؟
«در میان مولکول هایی که در دنیای غیرزنده دیده نمی شوند، ................. بوده و فقط یکی از آنها ................. می باشد. »
1) پروتئین ها و DNA ، دارای نوعی عنصر غیرقابل مشاهده در تری گلیسریدها- دارای ساختار دو رشته ای مارپیچ و نردبان مانند
2) یک مولکول مالتوز و دو مولکول گلوکز منفرد، دارای تعداد اتمهای اکسیژن یکسانی – در تنفس یاخته ای قابل مصرف
3) نوعی کربوهیدرات و کلسترول، در لایۀ خارجی غشای یاخته های جانوری قابل مشاهده – دارای گلیسرول و فسفات
4) مولکول مؤثر در کاغذسازی و منبع گلوکز در قارچها، متشکل از چندین مونوساکارید – عامل ذخیرۀ اطلاعات وراثتی
17- کدام گزینه، عبارت زیر را به درستی کامل می کند؟
«در دستگاه گوارش یک انسان سالم و بالغ، در شرایط طبیعی، اندکی .................. به ترتیب ..................... افزایش و کاهش می یابند. »
1) پس از ورود غذا به اندام احاطه کنندۀ بخش پهن لوزالمعده – میزان تولید زیرواحدهای سازندۀ پروتئین و محتویات مویرگ های لنفی هر پرز
2) پیش از مشاهدۀ غذا در اندام واجد بافت پیوندی مشترک با نای – فاصلۀ زبان بزرگ تا برچاکنای و فاصلۀ زبان کوچک با حفره های جمجمه
3) پیش از خروج غذا از نزدیک ترین بندارۀ گوارشی به کیسۀ صفرا - مصرف ATP به منظور برو نرانی پپسین ها و تعداد چین خوردگی های معده
4) پس از عبور غذا از بخشی از لوله که تنها قسمت انتهایی آن زیر دیافراگم است – میزان pH خون خروجی از معده و تولید بیکربنات توسط بالایی ترین یاخته های غدد آن
18- با توجه به توصیف های زیر در خصوص روش های اصلی تنفس در جانداران، کدام گزینه صحیح می باشد؟
روش «الف »: دارای عامل افزایندۀ کارایی تنفسی در گروهی از جانوران نسبت به پستانداران می باشد.
روش «ب »: تنها روش اصلی تنفس که به طور اختصاصی در بی مهرگان قابل مشاهده است.
روش «ج »: شامل برجستگی های کوچک و پراکندۀ پوستی در نوعی جانورآبزی می باشد.
روش «د »: در طی وقوع فرایند بلوغ در گروهی از جانوران زیست کره، پدید می آید.
1) در جانوران واجد روش تنفسی «الف »، بخش منشعب انتهای نای، تنها به یکی از شش ها قابلیت اتصال دارد.
2) در جانوران واجد روش تنفسی «د »، فشار منفی شش ها عاملی مؤثر در تغییر حجم حفرۀ دهانی و شش ها می باشد.
3) در جانوران واجد روش تنفسی «ج »، همۀ یاخته های پوست به یاخته های مجرای حاوی مایعات بدن متصل می باشند.
4) در جانوران واجد روش تنفسی «ب »، اتصال ساختارهای لوله مانند و منشعب، سبب ایجاد ساختار نردبان مانند می گردد.
19- چند مورد، برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟
«به طور طبیعی به منظورعبورمولکول ها ازغشای یاخته، همواره درفرایند .............. . »
الف) درون بری، زنجیره های کربوهیدراتی غشا در خارجی ترین لایه ریزکیسه در تماس با سیتوپلاسم قرار می گیرند.
ب) انتقال فعال، یاخته با مصرف ATP و تغییر ساختار سه بعدی پروتئین ها مواد را برخلاف شیب غلظت منتقل می کند.
ج( انتشار تسهیل شده، بدون تغییر شکل سه بعدی پروتئین ها، مواد در جهت شیب غلظت آنها از غشا عبور می کنند.
د) اسمز، با کاهش تدریجی سرعت حرکت آب از عرض غشای نیمه تراوا، تبادل مولکول آب بین دو محلول متوقف می شود.
1)1 2)2 3)3 4)4
20 -کدام گزینه عبارت مقابل را به نادرستی کامل می کند؟ «در انسان سالم، فقط بعضی از ................ »
1) پیوندهای اشتراکی در پروتئین های غذایی، توسط پروتئازهای معده تجزیه می شوند.
2)غده های بزاقی بزرگ، ترشحات خود را به مجاورت دندان ها تخلیه می کنند.
3) یاخته های پوششی غدد مخاط معده، به ترشح بیکربنات می پردازند.
4) بخش های دیوارۀ جلویی مری، با غضروف های C شکل در تماس اند.
21- برای تکمیل عبارت زیر، کدام گزینه نامناسب است ؟
«با در نظرگرفتن یاخته های موجود در حبابکها، همۀ یاخته هایی که .................. هستند، از نظر قرارگیری در مجاورت .................. با یکدیگر شباهت دارند. »
۱) در تشکیل دیوارۀ حبابک واجد نقش – یاخته های پوششی اطراف حبابک
۲) در تشکیل منافذ دیوارۀ حبابکی فاقد نقش – یاخت ههای فراوانتر ساختار حبابک
۳) فاقد غشای پایه مشترک با یاخته های پوششی مویرگ – هوایی با میزان گاز اکسیژن بالا
۴) متصل به شبکه ای از رشته های گلیکوپروتئینی – با یاخته هایی مشابه خود
22- در ارتباط با بافتهای مختلف تشکیل دهندۀ بدن، کدام گزینه برای تکمیل عبارت زیر مناسب است؟
«در بررسی انواع بافتهای پیوندی و پوششی بدن، در بافتی که هستۀ ................. قرار دارد، ............ درشت مولکولهای لیپیدی .............. »
۱) یاخته در مجاورت غشای آن – همۀ – تشکیل دهنده، می توانند در ساختار غشای یاخته مشاهده شوند.
۲ ) یاخته در نزدیکی غشای یاخته – فقط برخی از – تشکیل دهنده، منبع ذخیرۀ انرژی به شمار می روند.
۳) دوکی شکل یاخته، در مرکز آن – فقط برخی از – ساخته شده، واجد سه اسیدچرب متصل به گلیسرول هستند.
۴) یاخته در فاصله کمی از غشای پایه بافت – همۀ – ساخته شده، فقط واجد سه عنصر مشترک با نوکلئیک اسیدها می باشند.
23 - برای تکمیل عبارت زیر کدام گزینه مناسب است؟
«به طورمعمول، داشتن .............. از ویژگیهای نوعی بافت پیوندی است که ............ »
۱) مادۀ زمینه ای شفاف و فضای بین یاخته ای نسبتاً زیاد – یاخته هایی با شکل متفاوت، ساخت انواعی از رشته های پروتئینی را انجام میدهند.
۲) یاخته های دوکی و کشیده – ضمن داشتن مادۀ زمین های غیرشفاف، بین یاخته های هم شکل آن فضای بین یاخته ای اندک مشاهده می شود.
۳) رشته های پروتئینی کلاژن کمتر – یاخته های آن ضمن داشتن انشعابات سیتوپلاسمی، در ساختار مادۀ زمین های خود رشتۀ کشسان دارند.
۴) یاخته های چندوجهی با هستۀ کناری – مادۀ زمینه ای کمتر با رشته های کلاژن زیاد نسبت به سایر بافت های پیوندی در بدن دارد.
24- کدام گزینه، در ارتباط با اندامکی که در یاخته های جانوری، دور تا دور هسته را در برگرفته است، به درستی بیان شده است؟
1) از کیسه هایی تشکیل شده است که بر روی یکدیگر واقع شد ه اند و در آماده سازی مواد برای خارج شدن از یاخته، نقش دارد.
2) ساختاری استوانه ای شکل می باشد که در تقسیم یاخته ای نقش دارد و به تعداد دو عدد در یاخته مشاهده می شود.
3) شبکه ای متشکل از لوله ها و کیسه ها می باشد که در تولید مولکولهای زیستی واجد اتم نیتروژن نقش دارد.
4) ساختاری کیسه ای شکل است که دارای آنزیم های لازم جهت تجزیۀ مواد درون یاخته میباشد.
25- کدام مورد، عبارت زیر را به درستی تکمیل می کند؟
«در یک انسان سالم و بالغ، به ............. شنیده شدن صدای .................. می توان .................. را انتظار داشت. »
1) دنبال – طولانی و گنگ قلب – حضور مانعی در برابر خروج خون از قلب
2) دنبال – واضح و کوتاه قلب – عبور خون تنها از دریچۀ قلبی واجد دو قطعۀ آویخته
3) هنگام – غیرطبیعی از سمت چپ قفسۀ سینه بدن – کامل نبودن دیوارۀ بین حفرات پایینی قلب
4) هنگام – حاصل از بازگشت خون از سرخر گهای خروجی از قلب – عبور خون از جلوی یترین دریچۀ قلبی
